Annotatsiya
Ushbu tadqiqot Angren konining kalsinlangan kaolin gilidan alyuminiy oksidini nitrat kislota bilan eritib ajratib olishda ultratovushli kavitasiyaning ta’sirini o‘rganadi. Ultrasonik ishlov massa almashinuvini jadallashtirish va alyuminiy oksidi ajralib chiqish samaradorligini oshirish uchun qo‘llanildi. Tajribalar temperatura, eritish vaqti, nitrat kislota konsentratsiyasi va kislota sarfining ta’sirini baholash uchun kasrli faktorli reja asosida laboratoriya ultratovushli vannada amalga oshirildi. Regressiya modeli ishlab chiqildi va eng maqbul jarayon shartlari eng katta ko‘tarilish usuli yordamida aniqlandi. Natijalar ultratovushli faollashtirish eritish jarayonini sezilarli tezlashtirganini va an’anaviy eritishga nisbatan alyuminiy oksidi chiqimini oshirganini ko‘rsatdi. Optimal sharoitlarda alyuminiy oksidi ajralishi 93% ga yetdi, bu ultratovush yordamida nitrat kislotali eritishning samaradorligini tasdiqlaydi. Taklif etilgan yondashuv kaolin xomashyosini gidrometallurgik qayta ishlashni takomillashtirish uchun samarali usuldir.
Adabiyotlar ro‘yxati
1. Чумаков К.В. Производство алюминия в мире // Евразийский научный журнал. – 2023. С. 6–8.
2. Б.А. Агранат. «Физические основы технологических процессов, протекающих в жидкой фазе с воздействием ультразвука» // Москва: Машиностроение, 1969.
3. M. Kim, A.A. Bershitsky “Influence of Ultrasound on Nitric Acid Leaching of Alumina from Kaolin Clays”
4. Х.Т. Шарипов. «Разработка технологии получения металлического алюминия из местного сырья» // Научно-исследовательский отчет, промежуточные результаты 1-го этапа, ИОНХ АН РУз, Ташкент, 2022, 23 с.
5. Z.T. Yao, M.S. Xia, P.K. Sarker, T. Chen. “A review of the alumina recovery from coal fly ash, with a focus in China” // Fuel, 2014, Т. 120, С. 74–85
6. Логинова И.В., Шопперт А.А., Рогожников Д.А., Кырчиков А.В.
Производство глинозема и экономические расчеты в цветной металлургии: учебное пособие. – Екатеринбург: Издательство УМЦ УПИ, 2016. – 145 с.
7. Беляев А.И. Металлургия легких металлов (Общий курс) // Москва: Государственное научно-техническое издательство литературы по черной и цветной металлургии, 1962. — 446 с.
8. Федеральное агентство по техническому регулированию и метрологии.
Производство алюминия: информационно-технический справочник по наилучшим доступным технологиям. ИТС 11—2016. — Москва: Бюро НДТ, 2016. — 346 с.
9. Третьяков О.Б., Рысева Е.А. Современное состояние и особенности производства первичного алюминия в мире // Сборник научных трудов. 2023 – С. 1–9.
10. Turdiyev Sh.Sh., Ro‘ziyev U.M., Eshonqulov U.X. Kalsiy tarkibli qo‘shimchalar tarkibidagi alyumogetit va boksitdan glinozemni ajratib olish // Qurilish va Ta’lim Ilmiy Jurnali. – 2024. – Vol. 3, №6(12). – B. 203–210. – ISSN 2181-3779.
11. Saidaxmedov A.A., Eshonqulov U.X., Ruziyev U.M., Xaydarov I.I. Roasting of alumina-containing material in a rotary kiln // Scientific Review of the Problems and Prospects of Modern Science and Education. 1st International Scientific and Practical Conference. – Great Britain, 2024. – P. 22–28.
12. Saidaxmedov A.A., Ro‘ziyev U.M., Xasanov Sh.R. Rudadan glinozyomni ajratib olish // International scientific-online conference: Intellectual Education, Technological Solutions and Innovative Digital Tools (Part 34). – Amsterdam, Netherlands: CESS, 2025. – P. 11–14.

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.
Mualliflik huquqi (c) 2026 Ruziyev, U.M. (Author)