Tuzatishlar, retraksiyalar va xavotir bayonotlari siyosati

Renaissance of Universal Mind · RUM PUBLISHING GROUP MCHJ

1. Maqsad va xatoni bildirish

Maqsad ishonchli ilmiy yozuvni saqlashdir. Muallif va o‘quvchi aniq xato, maqola havolasi va dalilni tahririyatga yuboradi. Qoidabuzarlik bo‘lmasa ham nashrdan keyingi tuzatish zarur bo‘lishi mumkin; halol xato atay manipulyatsiyadan ajratiladi. Chora talqin va ishonchlilikka ta’sirga qarab belgilanadi.

2. Kichik va katta tuzatish; erratum va corrigendum

Kichik imlo yoki maket tuzatishi ilmiy ma’noni o‘zgartirmaydi. Katta tuzatish asosiy natija ishonchli qolgan holda muhim xatoni bartaraf etadi va aniq bog‘langan xabarnomani talab qiladi. Corrigendum odatda muallif, erratum esa ishlab chiqarish xatosini bildiradi; nomidan qat’i nazar asl o‘zgarish tushuntiriladi. Mazmunli o‘zgarish almashtirilgan PDF ichida yashirilmaydi.

3. Retraksiya ko‘rib chiqiladigan holatlar

Katta xato, uydirish yoki soxtalashtirish tufayli ishonchsiz natija, plagiat, yashirilgan takroriy nashr, etikaga zid tadqiqot yoki nashr ishonchliligini buzuvchi manipulyatsiya retraksiyaga asos bo‘lishi mumkin. Ish ishonchli bo‘lsa kichik xato yoki mualliflik nizosining o‘zi yetarli emas. Sabab dalil bilan asoslanib, o‘quvchiga tushuntiriladi.

4. Xavotir bayonoti va tahririy qaror

Adolatli tekshiruv davom etayotganda yoki ishonchli xulosa hali olinmaganda jiddiy hal bo‘lmagan masala bo‘yicha xavotir bayonoti berilishi mumkin. Muharrir muallif izohi, zarur bo‘lsa mustaqil yoki muassasa maslahatini oladi. Muallifga taklif etilgan sabab va javob imkoniyati beriladi. Norozilik asosli tahririy chorani to‘xtatmaydi; kelishmovchilik xolis bayon etiladi.

5. Bog‘lanish, DOI va metadata

Rasmiy xabarnoma asl sarlavha, mualliflar, URL va haqiqiy DOI mavjud bo‘lsa uni ko‘rsatadi, sabab va xabarnoma chiqaruvchini tushuntiradi hamda ikki tomonlama bog‘lanadi. Mavjud haqiqiy DOI saqlanadi, boshqa maqolaga berilmaydi. Tegishli OJS va yuborilgan metadata texnik imkoniyat doirasida yangilanadi. Bu tartib talabi bo‘lib, barcha avvalgi DOI yoki tashqi yozuvlar to‘g‘ri ekanini anglatmaydi.

6. Ilmiy yozuvdan foydalanish

Retraksiya qilingan maqola odatda aniq belgi va bog‘langan xabarnoma bilan ochiq qoladi. To‘liq matnni olib tashlash, masalan tarqatish jiddiy maxfiylik yoki xavfsizlik zararini keltirsa, istisno bo‘lib, tegishli tushuntirishni talab qiladi. Muhim o‘zgarishlar tarixi saqlanadi, tekshiruv tugaganda xavotir bayonoti yangilanadi.

Bog‘liq siyosatlar va ma’lumotlar

Tahririyat: editor@rum-journal.com.